سبب اينكه در سنوات سابقه مستطيع بوده واز دست أو رفته ، اين امر را وسيله ادراك حج خود نموده . واين در صورتي است كه مستأجر أو را مأذون كرده بود كه چنين كند . هرگاه أو را مأذون نكرده باشد ، يعنى مطلقا أجير كرده باشد مىتواند اين عمل را بكند يا نه ؟ وچنين حجها ، مسقط از ذمه منوب عنه مىشود يا نه ؟ جواب : هر گاه مستأجر راضى باشد به اين نحو ، به اينكه مذكور كنند در ضمن عقد اجاره ، يا آنكه از اطلاق عقد ، مفهوم شود كه مقصود مطلق حصول طي مسافت وأصل حج است به هر نحو كه باشد ، در اين دو صورت جايز است . واما هرگاه أجير شود كه خود ، طي مسافت كند يا عقد را على الاطلاق بگويند ومنصرف شود به اراده مباشرت خود أجير ، جايز نيست . وهمچنين حكايت أصل حج . واما صحت أجير شدن كسى كه در ذمه أو ، حج است . پس در آن وقتي كه متمكن نباشد كه در اين سال ، از براي خود حج كند وأجير شدن را وسيله كند كه خود از براي خود حج كند در آن سال يا سال ديگر ، پس آن جايز است . پس هرگاه مستأجر راضى شود كه در ميقات از براي أو حج بگيرد وخود از براي خود حج بكند صحيح است وهرگاه راضى نباشد ، اين سال را از براي مستأجر حج كند وسال ديگر را از براي خود حج كند . 431 - سؤال : هرگاه در ذمه كسى ، حج بلدي قرار گرفته باشد ، مثل اينكه أهل اين ولايات باشد مىتوان نايب را از كربلاى معلى يا نجف اشرف قرار داد ، يا بايد از أصل بلد ميت قرار داد ؟ جواب : بنا بر لزوم حج بلدي به سبب وصيت يا أمثال آن ، بايد استيجار آن ، بلد فوت ميت بشود وكسى كه در اين بلاد فوت شود نمىتوان نايب را از عتبات گرفت . مگر اينكه كسى را أجير كند از اينجا كه قطع مسافت از اينجا تا به عتبات بكند واز براي تتمه طريق وحج از آنجا استيجار كنند . 432 - سؤال : هرگاه شخصي أجير كند ديگرى را از بلد معينى با اجرت معينى كه حجة الاسلام به جهت والد أو بجا آورد در سال معين وشرط زيارة مدينه مشرفه نيز